ირანში მიმდინარე ომის გამო 2026 წელს ნახშირზე მომუშავე ელექტროსადგურების გენერაცია იზრდება

საერთაშორისო ენერგეტიკულმა სააგენტომ განაცხადა, რომ 2026 წელს მთელ მსოფლიოში ნახშირზე მომუშავე ელექტროსადგურების გენერაცია 1.4%-ით გაიზრდება. ეს აბრუნებს იმ კლებად ტენდენციას, რომელიც სააგენტომ ჯერ კიდევ შარშან იწინასწარმეტყველა, რადგან ირანში მიმდინარე ომი ბუნებრივი აირის ხარჯებს ზრდის და მსხვილ ეკონომიკებს კვლავ ყველაზე ბინძური წიაღისეული საწვავისკენ უბრუნებს.

შეცვლილი პროგნოზი

IEA-ს ელექტროენერგიის შუალედური ანგარიში, რომელიც სამშაბათს გამოქვეყნდა, პროგნოზირებს, რომ ელექტროენერგიაზე გლობალური მოთხოვნის ზრდა 2026 წელს 3.6%, ხოლო 2027 წელს 3.8% იქნება (2025 წლის 3%-ის წინააღმდეგ). ეს აჩქარება ამძიმებს ემისიაზე არსებულ გამოწვევას, რომელიც ნახშირის დაბრუნებამ გამოიწვია. 2025 წლის შუა პერიოდის განახლებაში სააგენტო პროგნოზირებდა, რომ 2026 წელს ნახშირის გენერაცია 1.3%-ით შემცირდებოდა. ეს ტენდენცია ახლა უარყოფილია: სააგენტომ ეს ცვლილება მიაწერა გაზის მაღალ ფასებს, რამაც საწვავის შეცვლა გამოიწვია, ასევე ამინდის ფაქტორებსა და განახლებადი ენერგიის შეზღუდვას.Engineering News+2

შეერთებულ შტატებს, ისრაელსა და ირანს შორის 28 თებერვალს დაწყებულმა ომმა შეაფერხა თხევადი ბუნებრივი აირის მიწოდება ჰორმუზის სრუტის გავლით, რომელიც გლობალური LNG ვაჭრობის დაახლოებით 20%-ს აკონტროლებს. კონფლიქტის დაწყებიდან რამდენიმე კვირაში აზიური და ევროპული ბაზრის საორიენტაციო გაზის ფასები 60%-დან 70%-მდე გაიზარდა, რამაც აზიის უდიდეს ნაწილში ნახშირი ენერგიის მწარმოებლებისთვის უფრო იაფ ვარიანტად აქცია.cnn+1

აზიის ნახშირის რენესანსი

იაპონიაში აპრილში შეასუსტეს რეგულაციები ნახშირზე მომუშავე გენერაციის გასაძლიერებლად მას შემდეგ, რაც ომმა LNG-ის იმპორტს გაურკვევლობა შემატა. Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 2.92% ცნობით, რომელიც იაპონიის ცხრა უდიდესი კომუნალური კომპანიის მონაცემებს ეყრდნობა, ივნისისთვის ქვეყნის გაზზე მომუშავე გენერაცია წლიურ ჭრილში 16%-ით შემცირდა, ხოლო ნახშირის გენერაცია 4.6%-ით გაიზარდა. The Japan Times-მა გამოაქვეყნა, რომ გაზაფხულის განმავლობაში ქვეყნის მთავარ კუნძულებზე ნახშირის გენერაცია წინა წლის მაჩვენებლებს 17%-ით აჭარბებდა.Reuters+2

სამხრეთ კორეამაც ანალოგიურად გაზარდა ნახშირის მოხმარება, ხოლო ფილიპინებმა გადადო ნახშირის სადგურების დაგეგმილი გათიშვა. სააგენტო Reuters-ის მაისის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ იაპონიამ და სამხრეთ კორეამ, რომლებიც მსოფლიოში LNG-ის მეორე და მესამე უდიდესი იმპორტიორები არიან, კონფლიქტის გამო გაზის შეზღუდული მიწოდების ფონზე ნახშირის გენერაცია გაზარდეს.Reuters+1

ინდოეთის მზარდი დამოკიდებულება

ინდოეთში აპრილ-ივნისის კვარტალში ნახშირისა და ლიგნიტის სადგურებმა ქვეყნის ელექტროენერგიის 69.54% უზრუნველყვეს, ნათქვამია მონაცემებში, რომლებიც მთავრობამ პარლამენტს ამ კვირაში წარუდგინა. ენერგეტიკის მინისტრმა მანოჰარ ლალ ხატარმა პარლამენტში ხუთშაბათს განაცხადა, რომ ამ პერიოდში ელექტროენერგიის პიკური მოთხოვნა წლიურ ჭრილში დაახლოებით 12%-ით გაიზარდა, რასაც ელ ნინიოს პირობებმა შეუწყო ხელი, ხოლო ყველა დროის პიკური მოთხოვნა (270.8 გიგავატი) მაისში წარმატებით დაკმაყოფილდა.Indiatimes+2

ინდოეთში ივნისში ნახშირზე მომუშავე სადგურების გამომუშავებამ 2023 წლის ნოემბრის შემდეგ უმაღლეს დონეს მიაღწია და წლიურ ჭრილში 14%-ით გაიზარდა, რადგან ხანგრძლივმა სიცხემ და საშუალოზე დაბალმა მუსონურმა ნალექმა გაგრილებაზე მოთხოვნა გაზარდა. CNBC-მ მაისში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ნახშირის სადგურები ინდოეთის ელექტროენერგიის 70%-ზე მეტს აწარმოებდნენ და ექსპერტები ამ წილის შემდგომ ზრდას ელოდებიან.CNBC+1

IEA-მ აღნიშნა, რომ ნახშირის აღორძინების მიუხედავად, განახლებადი ენერგია კვლავ უნდა გახდეს მსოფლიოში ელექტროენერგიის გენერაციის უდიდესი წყარო 2026 წელს. პროგნოზის თანახმად, მზისა და ქარის ენერგიის წილი გლობალური მიწოდების 17%-დან 2027 წლისთვის 21%-მდე გაიზრდება. მიუხედავად ამისა, ელექტროენერგიის გენერაციიდან გლობალური ნახშირორჟანგის ემისია წელს დაახლოებით 1%-ით გაიზრდება.Electrek