Թրամփն ասում է, որ ԱՄՆ-ն «հավանաբար» կվերցնի Հորմուզի նեղուցը և վճար կստանա

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը երկուշաբթի օրը հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները «հավանաբար» կվերցնի Հորմուզի նեղուցը և պահանջեց, որ այլ երկրներ փոխհատուցեն Վաշինգտոնին այս կարևոր ջրային ուղին պաշտպանելու ծախսերը՝ սրելով իր հռետորաբանությունը, մինչ ամերիկյան և իրանական ուժերը շարունակում են հարվածներ փոխանակել ռազմավարական նշանակության կետի շուրջ։

«Մենք պահելու ենք նեղուցը, և մենք հավանաբար կկառավարենք այն», — ասել է Թրամփը Reuters-ի փոխանցմամբ։ Նախագահը Միացյալ Նահանգներին անվանել է նեղուցի «պահապան հրեշտակը» և ասել, որ այն պաշտպանել է այդ անցումը «անվճար», մի իրավիճակ, որը, ըստ նրա, կփոխվի, քանի որ հարուստ երկրներից ակնկալվում է ֆինանսական ներդրում։al-monitor+2

Ջրային ուղին պատերազմի մեջ

Այս հայտարարությունները հնչեցին այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն և Իրանը հաստատեցին իրենց վերահսկողությունը Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ Մերձավոր Արևելքում հանգստյան օրերին տեղի ունեցած հարձակումներից հետո։ ԱՄՆ զինված ուժերը հարվածել են Իրանի ներսում գտնվող ավելի քան 300 թիրախների այն բանից հետո, երբ Թեհրանը հուլիսի 6-ին առաջին անգամ խախտեց փխրուն հրադադարը՝ հրթիռներ արձակելով առևտրային նավերի ուղղությամբ։ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը ջրային ուղին հայտարարեց փակված այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ ուժերը անցյալ շաբաթ հարձակումների երրորդ ալիքի ժամանակ հարվածեցին 140 իրանական ռազմական օբյեկտների։cnn+3

Չնայած Թրամփի պնդումներին, որ նեղուցը մնում է բաց առևտրային երթևեկության համար, անցյալ շաբաթ 24-ժամյա ժամանակահատվածում նավագնացության ուղիով յուրաքանչյուր ուղղությամբ անցել է ընդամենը մեկ նավ, իսկ ծովային անվտանգության մարմինները սպառնալիքի մակարդակը բարձրացրել են «ծանր»։youtube

«Անվճարից» մինչև գրավում

Թրամփի երկուշաբթի օրվա մեկնաբանությունները նշանավորում են նրա նախկին դիրքորոշման փոփոխությունը։ Հունիսի կեսերին՝ Իրանի հետ միջանկյալ հրադադարի համաձայնագիրը ստորագրելուց հետո, նախագահը հայտարարեց, որ նեղուցը «մշտապես անվճար» կլինի։ Հունիսի 20-ին, երբ գործարքը լարվածության նշաններ ցույց տվեց, նա Truth Social-ում նախազգուշացրեց, որ ԱՄՆ-ն կարող է տուրքեր սահմանել «Մերձավոր Արևելքի երկրների համար որպես պահապան հրեշտակ մատուցված ծառայությունների համար», եթե 60 օրվա ընթացքում վերջնական համաձայնություն ձեռք չբերվի։reuters+3

Այդ գործարքը փլուզվեց հուլիսի սկզբին այն բանից հետո, երբ Իրանը հարձակվեց նեղուցում գտնվող առևտրային նավերի վրա, և Թրամփը հուլիսի 7-ին հայտարարեց, որ հրադադարը «ավարտված է»։ Այդ ժամանակից ի վեր հակամարտությունը լայնացել է, Իրանը պատասխան հարվածներ է հասցնում ԱՄՆ բազաներին և հարձակվում Ամերիկայի դաշնակիցների վրա, այդ թվում՝ Բահրեյնի, Քաթարի, Քուվեյթի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների։npr+2

Նավթի շուկաներ և գլոբալ խաղադրույքներ

Աշխարհի նավթի պաշարների մոտ մեկ հինգերորդը սովորաբար անցնում է Հորմուզի նեղուցով, և այս խափանումը ցնցել է էներգետիկ շուկաները։ Վերլուծաբանները Fortune-ին ↘ 0.83% հայտնել են, որ գները հավանաբար կհասնեն 90 դոլարի մեկ բարելի դիմաց, և որ բեռնափոխադրումների նորմալ ծավալները հավանաբար չեն վերադառնա առաջիկա ամիսներին։ Էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը 2027 թվականի համար կանխատեսել է ավելցուկ, երբ նեղուցը կայունանա, սակայն երկարաժամկետ խաղաղության համաձայնագրի հստակ ուղի ներկայումս չի երևում։fortune+1