Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

who.int։who.int+1։usnews.com։Քիմիական նյութերը, որոնք խաթարում են օրգանիզմի հորմոնալ ֆոնը, առկա են պլաստիկի, կոսմետիկայի, խաղալիքների և թունաքիմիկատների մեջ, և դրանց ազդեցությունը կարող է սկսվել դեռևս ծնվելուց առաջ։ Այս մասին ասվում է ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի (UNEP) և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից երեքշաբթի՝ նոյեմբերի 17-ին հրապարակված զեկույցում։ Համատեղ գնահատման համաձայն՝ էնդոկրին համակարգը խաթարող այս քիմիկատները (EDCs) հայտնաբերվել են արյան, կրծքի կաթի և պորտալարի արյան մեջ։ Associated Press-ի հաղորդմամբ՝ այս նյութերի ազդեցությամբ պայմանավորված առողջապահական ծախսերը աշխարհում տարեկան գերազանցում են 1.1 տրիլիոն դոլարը, ինչը հրատապ և համակարգված միջազգային գործողություններ է պահանջումwho.int+1։
«Էնդոկրին համակարգը խաթարող քիմիկատների գիտական վիճակը 2026» զեկույցը 2012 թվականից ի վեր առաջին խոշոր գլոբալ թարմացումն է։ Այն ներկայացվել է Ժնևում անցկացվող Քիմիկատների գլոբալ շրջանակի առաջին միջազգային կոնֆերանսի ժամանակ, որը տեղի է ունենում նոյեմբերի 16-ից 20-ըwho.int։
Զեկույցը հաստատում է ամուր կապ EDCs-ի և պտղաբերության, ուղեղի զարգացման, վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի, նյութափոխանակության, իմունիտետի և սրտանոթային առողջության վնասման միջև։ Լյարդի նյութափոխանակային հիվանդությունները և երիկամների հնարավոր խնդիրները մտահոգության նոր ոլորտներ են։ Նյութերը նաև կապված են քաղցկեղի, ճարպակալման և 2-րդ տիպի դիաբետի հետ։ Աշխարհում գրանցված է ավելի քան 350,000 քիմիական նյութ և խառնուրդ, սակայն դրանցից միայն փոքր մասն է փորձարկվել էնդոկրին համակարգի խաթարման հատկությունների համարusnews.com+1։
Զեկույցի հեղինակները 1.1 տրիլիոն դոլարը համարում են պահպանողական գնահատական։ Այս թիվը ներառում է բուժման ծախսերը և արտադրողականության կորուստը, սակայն չի հաշվարկում խմելու ջրի աղտոտումը, կենսաբազմազանության կորուստը կամ սննդի արտադրության վրա ազդեցությունը։ Մասաչուսեթսի համալսարանի պրոֆեսոր և զեկույցի առաջատար հեղինակ Լորա Վանդենբերգը հայտարարել է, որ այս եզրակացությունները «ըստ էության անհերքելի ապացույցների ամբողջություն են»usnews.com։
«Այս ազդեցությունները կարող են լինել երկարատև և երբեմն անդառնալի», — ասել է UNEP-ի Արդյունաբերության և տնտեսության բաժնի տնօրեն Շեյլա Ագարվալ Խանը։ ԱՀԿ-ից Բրյուս Գորդոնը նշել է, որ «մեզ անհրաժեշտ է համակարգված գործողություն տարբեր ոլորտներում՝ ազդեցությունը նվազեցնելու համար»։ UNEP-ը նաև հրապարակել է ուղեկցող փաստաթուղթ՝ քաղաքական առաջարկություններով այնպիսի ոլորտների համար, ինչպիսիք են սննդի փաթեթավորումը, կոսմետիկան, խաղալիքները և տեքստիլըwedocs.unep.org+1։
Այս եզրակացությունները հրապարակվել են այն ժամանակ, երբ երկրները դեռևս չեն կարողանում համաձայնության գալ այն հարցում, թե արդյոք պլաստիկի մասին գլոբալ պայմանագիրը պետք է սահմանափակի քիմիական հավելումները։ Բանակցությունները կվերսկսվեն հաջորդ տարվա սկզբին։ Ամերիկյան քիմիական խորհուրդը հայտարարել է, որ գործող շրջանակները, ներառյալ ԱՄՆ Թունավոր նյութերի վերահսկման ակտը և ԵՄ REACH կանոնակարգը, պլաստիկի հավելումները կարգավորելու ամենաարդյունավետ միջոցն են։ «Աղտոտիչների վերացման միջազգային ցանցը» (IPEN) նախազգուշացրել է, որ արտադրության աճը կարող է «թունավոր ցունամի» առաջացնելusnews.com։
Վանդենբերգը զեկույցի հիմնական ասելիքը ամփոփել է այսպես. «Շատ ու շատ դեպքերում մենք բավարար տեղեկատվություն ունենք գործելու համար։ Ինչո՞ւ մենք չենք գործել մինչ այժմ»։