Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

who.int.who.int+1.usnews.com.ქიმიური ნივთიერებები, რომლებიც ორგანიზმის ჰორმონალურ ფონს არღვევენ, გვხვდება პლასტმასში, კოსმეტიკაში, სათამაშოებსა და პესტიციდებში, ხოლო მათთან კონტაქტი შესაძლოა დაბადებამდეც დაიწყოს. ამის შესახებ გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამისა (UNEP) და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ სამშაბათს, 17 ნოემბერს გამოქვეყნებულ ანგარიშშია საუბარი. ერთობლივი შეფასების თანახმად, ენდოკრინული სისტემის დამრღვევი ეს ქიმიკატები (EDCs) აღმოჩენილია სისხლში, დედის რძესა და ჭიპლარის სისხლში. Associated Press-ის ცნობით, ამ ნივთიერებების ზემოქმედებით გამოწვეული ჯანმრთელობის პრობლემების ღირებულება მსოფლიოში წელიწადში 1.1 ტრილიონ დოლარს აღემატება, რაც სასწრაფო და კოორდინირებულ საერთაშორისო ზომებს მოითხოვსwho.int+1.
ანგარიში სახელწოდებით "ენდოკრინული სისტემის დამრღვევი ქიმიკატების მეცნიერული მდგომარეობა 2026" არის პირველი მასშტაბური გლობალური განახლება 2012 წლის შემდეგ. ის ჟენევაში, ქიმიკატების გლობალური ჩარჩოს პირველ საერთაშორისო კონფერენციაზე წარადგინეს, რომელიც 16-დან 20 ნოემბრამდე მიმდინარეობსwho.int.
ანგარიში ადასტურებს მყარ კავშირს EDCs-სა და ნაყოფიერების, ტვინის განვითარების, ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის, მეტაბოლიზმის, იმუნიტეტისა და გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობის დაზიანებას შორის. მეტაბოლური ღვიძლის დაავადებები და თირკმელების შესაძლო პრობლემები შეშფოთების ახალი სფეროებია. ნივთიერებები ასევე დაკავშირებულია სიმსივნესთან, სიმსუქნესა და მე-2 ტიპის დიაბეტთან. მსოფლიოში რეგისტრირებულია 350 000-ზე მეტი ქიმიური ნივთიერება და ნაერთი, თუმცა მათგან მხოლოდ მცირე ნაწილია შემოწმებული ენდოკრინული სისტემის დარღვევის თვალსაზრისითusnews.com+1.
ანგარიშის ავტორები 1.1 ტრილიონ დოლარს კონსერვატიულ შეფასებად მიიჩნევენ. ეს ციფრი მოიცავს მკურნალობის ხარჯებსა და შრომისუნარიანობის დაკარგვას, მაგრამ არ ითვალისწინებს სასმელი წყლის დაბინძურებას, ბიომრავალფეროვნების კარგვას ან სურსათის წარმოებაზე ზემოქმედებას. მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტის პროფესორმა და ანგარიშის წამყვანმა ავტორმა, ლორა ვანდენბერგმა განაცხადა, რომ ეს დასკვნები "უდავო მტკიცებულებების ერთობლიობაა"usnews.com.
"ამ ეფექტებს შეუძლია ხანგრძლივი და ზოგჯერ შეუქცევადი ხასიათი მიიღოს", – განაცხადა UNEP-ის მრეწველობისა და ეკონომიკის განყოფილების დირექტორმა შეილა აგარვალ ხანმა. ჯანმოს წარმომადგენელმა ბრიუს გორდონმა აღნიშნა, რომ "საჭიროა კოორდინირებული მოქმედება სხვადასხვა სექტორში ზემოქმედების შესამცირებლად". UNEP-მა ასევე გამოაქვეყნა დამატებითი დოკუმენტი პოლიტიკური რეკომენდაციებით ისეთი სექტორებისთვის, როგორიცაა კვების შეფუთვა, კოსმეტიკა, სათამაშოები და ტექსტილიwedocs.unep.org+1.
ეს დასკვნები იმ დროს გამოქვეყნდა, როდესაც ქვეყნები კვლავ ვერ თანხმდებიან, უნდა შეიზღუდოს თუ არა ქიმიური დანამატები პლასტმასის შესახებ გლობალური შეთანხმებით. მოლაპარაკებები მომავალი წლის დასაწყისში განახლდება. ამერიკის ქიმიურმა საბჭომ განაცხადა, რომ არსებული ჩარჩოები, მათ შორის აშშ-ის ტოქსიკური ნივთიერებების კონტროლის აქტი და ევროკავშირის REACH რეგულაცია, პლასტმასის დანამატების რეგულირების ყველაზე ეფექტური გზაა. საერთაშორისო ქსელმა "დამაბინძურებლების აღმოფხვრა" (IPEN) გააფრთხილა, რომ წარმოების ზრდამ შესაძლოა "ტოქსიკური ცუნამი" გამოიწვიოსusnews.com.
ვანდენბერგმა ანგარიშის მთავარი სათქმელი ასე შეაჯამა: "ბევრ შემთხვევაში ჩვენ საკმარისი ინფორმაცია გვაქვს მოქმედებისთვის. რატომ არ ვიმოქმედეთ აქამდე?"