ვებ-ის ტელესკოპმა პირველად დააფიქსირა „აკრძალული“ H3+ გამოსხივება

ასტრონომებმა ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპის გამოყენებით პირველად დააფიქსირეს ტრიწყალბადის კატიონის, H3+-ის სუფთა როტაციული სპექტრი. მკვლევართა ნაშრომის თანახმად, ეს სუსტი „აკრძალული“ სინათლე ოთხი ათწლეულის განმავლობაში იყო ნაწინასწარმეტყველები, თუმცა არასდროს დაფიქსირებულა არც ლაბორატორიულ პირობებში და არც კოსმოსში. სიგნალი მომდინარეობდა HH 168-დან, რომელიც წარმოადგენს Herbig-Haro-ს ობიექტს ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონში Cepheus A West, დაახლოებით 700 პარსეკის დაშორებით. კვლევა მიღებულია გამოსაქვეყნებლად ჟურნალში The Astrophysical Journal Letters.arxiv.org+1

H3+-ს ხშირად უწოდებენ „მოლეკულას, რომელმაც შექმნა სამყარო“, რადგან ის საფუძვლად უდევს თითქმის მთელ ვარსკვლავთშორის გაზის ქიმიას, მათ შორის რეაქციებს, რომლებიც რთულ ორგანულ მოლეკულებამდე მიდის, იტყობინება ScienceAlert. ავტორების თქმით, მისი როტაციული ხაზების დანახვა ასტრონომებს აძლევს ახალ საშუალებას, გაზომონ იონიზაცია შოკურ მოლეკულურ გაზში.tech.yahoo.com+1

1986 წლის პროგნოზის დადასტურება

მოლეკულის სამი წყალბადის ბირთვი ქმნის ტოლგვერდა სამკუთხედს. ეს ფორმა მას ართმევს მუდმივ დიპოლურ მომენტს, ამიტომ ის ჩვეულებრივ არ ასხივებს სინათლეს ბრუნვისას. 1986 წელს ჩიკაგოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა, ფუ-შიჰ პანმა და ტაკეში ოკამ, გამოთვალეს, რომ ცენტრიდანული დამახინჯება წარმოქმნიდა მცირე დიპოლს და დაუშვებდა უკიდურესად სუსტ „აკრძალულ“ გადასვლებს, აღნიშნა ScienceAlert-მა.tech.yahoo.com

ჯგუფს ხელმძღვანელობდა ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის დევიდ ნიუფელდი, კოსმოსური ტელესკოპის სამეცნიერო ინსტიტუტის წარმომადგენლებთან, ჯოელ გრინთან და პოლ სონენტრუკერთან, და როჩესტერის უნივერსიტეტის დენ უოტსონთან ერთად. ნაშრომის თანახმად, მათ გამოიყენეს ვების MIRI სპექტრომეტრი HH 168-ის ორი ველის დასაკვირვებლად 2026 წლის 1 აგვისტოს, პროგრამა 7084-ის ფარგლებში. მათ აღმოაჩინეს 26 ხაზი 5 სიგმაზე მეტი მაჩვენებლით, ხოლო ყველაზე ძლიერი, 16.325 მიკრომეტრზე, 72 სიგმას მიაღწია, იტყობინება ScienceAlert და SSBCrack News.news.ssbcrack.com+2

მოდელებზე უფრო კაშკაშა

H3+-ის ემისიამ გაიმეორა ცხელი შოკური მოლეკულური წყალბადის სიჩქარე და სივრცული განაწილება და არა იონიზებული გაზის. მკვლევართა ცნობით, მისი დონის პოპულაციები მიუთითებს დაახლოებით 2000 კელვინ ან უფრო ცხელ გაზზე. მოდელები მხოლოდ ნაწილობრივ ხსნიან სიგნალს. არადიზოციაციური C-ტიპის შოკური მოდელი კარგად შეესაბამება წყალბადის ხაზებს, მაგრამ H3+-ის მაჩვენებელი 5-6-ჯერ ნაკლები იყო პროგნოზირებულზე. დიზოციაციურმა J-ტიპის მოდელმა აჩვენა დაახლოებით 1.5-ჯერადი სხვაობა, თუმცა ის გასცდა შოკური კოდის ვალიდურ დიაპაზონს, ნათქვამია ნაშრომში.arxiv.org

ასევე დაფიქსირდა HH 211-ში

როდესაც გუნდმა ვების საარქივო მონაცემები შეამოწმა, იგივე სპექტრი აღმოჩნდა HH 211-ის მშვილდისებრ შოკურ ტალღებში, რომელიც დაბალი მასის პროტოვარსკვლავის მიერ არის გამოწვეული. კვლევის თანახმად, იქ 16.325-მიკრომეტრიანი ხაზი დაფიქსირდა 12 სიგმაზე ორ ადგილას, მიუხედავად იმისა, რომ თითოეულ ზოლს მხოლოდ 200-წამიანი ექსპოზიცია ჰქონდა. ავტორები ელიან, რომ ხაზები აღმოჩენადი იქნება სხვა გამონადენებშიც, სადაც არის ძლიერი თბილი წყალბადის ემისიები და სუსტი ინფრაწითელი დასხივება. მათ დაამატეს, რომ საჭირო იქნება H3+-ის შეჯახების სიჩქარის უკეთესი მონაცემები, სანამ ამ ხაზების რაოდენობრივად გამოყენება გახდება შესაძლებელი.arxiv.org

„პანი და ოკა მთელი ამ ხნის განმავლობაში მართლები იყვნენ, უბრალოდ არ არსებობდა საკმარისად მგრძნობიარე ინსტრუმენტი ამის დასადასტურებლად“, წერს ScienceAlert-ის მიშელ სტარი.tech.yahoo.com