Araştırma: Neredeyse tüm bölgeler 1.5 derecelik ısınma sınırına yaklaştı

9 Kasım'da Nature Climate Change dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, Dünya üzerindeki neredeyse her kara bölgesi, küresel ısınmanın 1.5 dereceye ulaşmasıyla beklenen seviyeye neredeyse ulaştı. 2025 yılı itibarıyla insan faaliyetlerinden kaynaklanan ısınma, 1.5 derecede beklenen bölgesel seviyelerin yaklaşık yüzde 90 ila 94'üne, 2 derecede beklenen seviyelerin ise yüzde 65 ila 76'sına ulaştınature.com.

Yazarlar, sonuçların "mevcut ısınmanın artık 1.5 derecelik bir dünyadan ayırt edilemez olduğunu" gösterdiğini belirtiyor. Her bölge için çalışmanın belirsizlik aralıkları, o eşikte beklenen ısınmanın yüzde 100'ünü kapsıyor, bu nedenle mevcut ısınma istatistiksel olarak 1.5 derecelik bir dünyadan ayırt edilemiyor. Makale, müzakerecilerin bu hafta COP31 BM iklim konferansı için Türkiye'nin Antalya şehrinde bir araya geldiği sırada yayımlandıgizmodo.com+1.

Arktik en hızlı ısınan bölge

Victoria Üniversitesi'nden Tong Li liderliğindeki araştırmacılar, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından tanımlanan 46 bölgenin tamamını inceledi. Tarihsel gözlemleri iklim modeli simülasyonlarıyla birleştirdiler, bu da onlara Afrika, Güney Amerika ve kutup bölgelerinin çoğu gibi kayıtların seyrek olduğu yerlerde tahmin yapma imkanı sağladı. Rus Arktik bölgesi, 1850-1900 seviyelerinin 3.3 derece üzerine çıkarak en çok ısınan yer oldu. Kuzey Amerika'nın kuzeydoğusu 2.6 derece ile onu takip etti. Güney Amerika'nın güneyi, Güneydoğu Asya ve Yeni Zelanda dahil olmak üzere okyanusun şekillendirdiği bölgeler ise yaklaşık 1 derece ile en az ısınan yerler olduchosun.com+1.

Zviers, bir basın toplantısında "Neredeyse tüm bölgeler küresel ortalamadan daha hızlı ısındı" dedi. Çalışma, ısınmanın çoğuna sera gazlarının neden olduğunu ve aerosol kirliliğinin bunu kısmen dengelediğini buldu. Sonuçlara olan güven, doğal değişkenliğin daha az olduğu tropikal bölgelerde en yüksektinature.com+1.

Eşikler yaklaşıyor

Çalışma, küresel ısınmanın 2025 yılında yaklaşık 1.4 dereceye ulaştığını tahmin ediyor. Público'ya göre, yüksek emisyon senaryosu altında dünya 1.5 dereceyi 2029 civarında, 2 dereceyi ise 2042'ye kadar aşacak. Zviers gazetecilere verdiği demeçte, ısınmayı 2 derecenin altında tutmanın hala mümkün olduğunu ancak bunun "mevcut seviyelerden çok hızlı emisyon azaltımları gerektireceğini" söyledi. Yazarlar ayrıca analizin oldukça küçük bir model setine dayandığı konusunda uyarıyorpublico.pt.

Eşlik eden bir yorumda, İngiltere Met Office'ten Peter Stott, çoğu kara bölgesinde hükümetlerin Paris'te üzerinde anlaştığı eşiklerin "zaten tehlikeli derecede yakın" olduğunu yazdı. İspanya'nın Science Media Centre'ı için çalışmayı inceleyen uzmanlar, araştırmayı yüksek kaliteli olarak nitelendirdi. Bir uzman, çalışmanın okyanus ısısını değil, karayı kapsadığına dikkat çekti. Bir diğeri ise Avrupa Akdeniz bölgesinin halihazırda 1.7 dereceden fazla ısındığını belirttinature.com+1.

Gizmodo'nun haberine göre Li, tahminlerin bölgelerin "iklimin nasıl değiştiğini anlamalarına ve geleceğe yönelik planlama ve uyum çabalarını desteklemelerine" yardımcı olabileceğini söyledigizmodo.com.