Putin, Japan Tobacco’nun Rusya’daki varlıklarının kontrolünü ele geçirdi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Kasım Perşembe günü imzaladığı kararnameyle Japan Tobacco International (JTI)'ın Rusya'daki varlıklarını "geçici yönetim" altına aldı. JTI'ın dört Rus işletmesindeki hisseleri artık Industrial Assets adlı yerel bir şirkete devredildi. JTI, Japan Tobacco'nin uluslararası kolu olup kendisini satış hacmi bakımından Rusya'nın en büyük tütün üreticisi olarak tanımlıyor. Kremlin'in baskılarını artırmasıyla birlikte Rusya'daki operasyonlarının kontrolünü kaybeden son yabancı şirket oldu. Interfax, JTI'ın Rusya'daki varlıkları yerel bir yöneticiye devredilen ilk küresel tütün devi olduğunu bildirdi.reuters.com+1

Kararname neleri kapsıyor

Rusya'nın resmi hukuki bilgi portalında yayımlanan kararname dört şirketi isimlendiriyor: JTI Donskoy Tabak, Petro, JTI Yelets ve Kres Neva. Fabrikalar St. Petersburg, Rostov-on-Don, Lipetsk bölgesi ve Leningrad bölgesinde bulunuyor. Euronews, bu fabrikaların yaklaşık 4,000 kişiye istihdam sağladığını ve Rusya sigara pazarının yaklaşık %40'ını oluşturduğunu bildirdi. Bu sistem kapsamında, yabancı sahip resmi mülkiyet hakkını koruyor ancak pratikte işi yönetme hakkını kaybediyor.interfax.com+2

Kararnamede hamle için herhangi bir gerekçe sunulmadı. Industrial Assets adı altında Rusya'da kayıtlı birkaç şirket bulunuyor. The Moscow Times, JTI'ın işini devralan şirketin 16 Eylül'de tescil edildiğini ve Kursk bölgesindeki eski bir FSB güvenlik servisi subayı olan Sergei Dremov'a ait olduğunu bildirdi. JTI'ın Rus birimi, kararnameyi incelediklerini, durumu analiz ettiklerini ve çalışanları ile ortaklarını ön planda tuttuklarını açıkladı.themoscowtimes.com+2

Genişleyen kampanya

Eylül ayında Moskova, Nestlé, Alman toptancı Metro ve Fransız perakendeci Auchan'ın varlıklarını geçici yönetim altına almıştı. Ekim ayında ise Avrupa'nın Ukrayna'ya desteğini ve Rus mülklerine yönelik yasa dışı el koymaları gerekçe göstererek dört Avrupalı şirketi daha devraldı. Rusya, bu mekanizmayı 2023 yılında Batı yaptırımlarına karşı bir önlem olarak oluşturdu. Putin, koşulların iyileşmesi durumunda kontrolün eski sahiplerine geri dönebileceğini ifade etmişti.nippon.com+2

Tokyo ile bozulan ilişkiler

El koyma işlemi, Japonya ile Rusya arasındaki ilişkilerin kötüleştiği bir dönemde gerçekleşti. Geçen ay FSB, Hokkaido Shimbun gazetesinden gazeteci Yuki Imai'yi casusluk suçlamasıyla tutukladı, Japonya ise bu suçlamaları reddediyor. Ayrıca Ekim ayında Rusya Dışişleri Bakanlığı, bir Japon şirketinin Ukrayna'ya drone satışını düşmanca bir adım olarak nitelendirdi ve sert bir yanıt verileceği uyarısında bulundu.macaubusiness.com+1

JTI, 1999 yılından bu yana Winston, Camel ve Sobranie gibi markalarla Rusya'da faaliyet gösteriyor. Birçok Batılı şirket ayrıldıktan sonra ülkede kalmayı tercih etmişti. Daha önce, ana şirketin CEO'su, şirket yaptırımlara uyum sağlamaya çalışırken Rusya'daki işlerini "her zamanki gibi devam eden iş" olarak tanımlamıştı.themoscowtimes.com