İran: ABD taleplerimizi kabul ederse Hürmüz iki günde açılır

İran, 2 Kasım Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Washington'ın şartlarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı'nı iki gün içinde yeniden açabileceğini belirtti. Al Jazeera'nın haberine göre Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagayi, daha önce sunulan yedi aşamalı planın "kısaltıldığını ve iki gün içinde uygulanabileceğini" ifade etti. Bagayi ayrıca, ABD deniz ablukası devam ettiği sürece herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını vurguladı. Bu teklif, savaşın yeniden tırmanabileceğine dair endişelerin arttığı bir dönemde, ABD ara seçimlerinden bir gün önce geldi.aljazeera.com

CBS News'in aktardığına göre Bagayi, "Top artık ABD tarafında, çünkü taleplerimiz çok net ve şeffaf bir şekilde ifade edildi ve İran'ın talepleri makul ve mantıklı" dedi.cbsnews.com

Daha kısa bir takvim

İran, planını ilk olarak Eylül ayında Katar aracılığıyla ABD'ye iletmişti. Daily Sabah'ın haberine göre, o versiyon boğazın altıncı günde açılmasını öngören yedi günlük bir süreci içeriyordu ve Başkan Donald Trump bunu reddetmişti. 31 Ekim Cumartesi günü Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar'ın beş günlük bir süre önerdiğini, Tahran'ın ise iki gün teklif ettiğini söyledi. CBS News'in haberine göre, daha kısa olan bu plana göre ABD ilk gün bir dizi adım atacak, ikinci gün ise boğaz yeniden açılacak ve deniz ticareti eski koşullarına dönecekti.dailysabah.com+1

İran'ın temel talepleri arasında yurt dışındaki dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının kaldırılması ve tüm cephelerde çatışmaların durdurulması yer alıyor. Buna İsrail'in Lübnan'da Hizbullah ve Gazze'de Hamas ile olan çatışmaları da dahil. Daily Sabah, İran'ın diğer taleplerini de sıraladı. Bunlar arasında İran ile Umman arasında Hürmüz üzerinden yeni bir transit güzergah üzerinde anlaşmaya varılması, son aylarda uygulanan yaptırımların kaldırılması ve bölgedeki ABD askerlerinin sayısının azaltılması bulunuyor. Buna karşılık İran, su yolunu ticari gemilere yeniden açacak ve nükleer programı üzerine daha fazla görüşme yapmayı taahhüt edecekti.cbsnews.com+1

Arabulucular mesaj taşıyor

Bagayi, Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi'nin İran ile ABD'nin Katar üzerinden mesaj alışverişinde bulunabilmesi için Doha'ya gittiğini ve bu sürecin devam ettiğini belirtti. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkili Reuters'a verdiği demeçte, İranlı müzakerecilerin Pazar günü Doha'dan ayrıldığını ancak bunun görüşmelerin tıkandığı anlamına gelmediğini söyledi. Yetkili, bir taslak önerinin dolaşımda olduğunu ve takip görüşmelerinin mümkün olduğunu ifade etti.aljazeera.com+1

İran, savaşın başladığı Şubat sonundan bu yana Hürmüz'ün kontrolünün kendisinde olduğunu iddia ediyor ve izni olmadan geçmeye çalışan gemilere düzenli olarak saldırıyor. Washington ise buna İran limanlarına yönelik bir deniz ablukasıyla yanıt verdi.dailysabah.com

Her iki taraftan tehditler

Trump Pazar günü yaptığı açıklamada, savaşın "bir şekilde çok yakında" sona ereceğini belirterek, "Ya bir anlaşma yapacaklar ya da biz bunu bitireceğiz" dedi. Trump, Pickaxe Dağı'ndaki şüpheli bir nükleer tesis de dahil olmak üzere bir veya iki hedefin daha kaldığını ima etti. Bagayi ise yeni bir saldırının "güçlü, anında ve kapsamlı bir yanıtla karşılanacağı" uyarısında bulundu ve Tahran'ın ara seçimlerin "yeni bir ABD doğurmasını" beklemediğini ifade etti.cbsnews.com+1