Útgönguspár gefa Eisenkot nauman sigur á Netanyahu

Fyrstu þingkosningar í Ísrael eftir árás Hamas þann 7. október 2023 lauk án skýrs sigurvegara á þriðjudaginn 27. október. Útgönguspár frá þremur helstu sjónvarpsstöðvunum gáfu stjórnarandstöðublokk fyrrverandi herforingjans Gadi Eisenkot nauman sigur yfir búðir forsætisráðherrans Benjamin Netanyahu, og hvorugur aðilinn náði meirihluta. Rásir 11, 12 og 13 spáðu 52 til 53 sætum fyrir stjórnarandstöðuna og 50 fyrir blokk Netanyahu, samkvæmt AFP. Likud-flokkur Netanyahu var enn spáð sem stærsta einstaka flokknum með 24 eða 25 sæti. Arabískum flokkum var spáð 17 til 18 sætum, sem er mikil aukning.afp.com

Til að mynda ríkisstjórn þarf 61 af 120 sætum Knesset-þingsins. Ef spárnar ganga eftir eru vikur af stjórnarmyndunarviðræðum líklegar og frekari kosningar ekki útilokaðar. Kjörsókn var 77,7%, sú hæsta í meira en tvo áratugi og um 7 prósentustigum hærri en í kosningunum 2022, að sögn kjörstjórnar Ísraels.france24.com

Andstæðar fylkingar telja sig hafa meðbyr

"Fyrstu niðurstöður útgönguspáa benda til algers vantrausts á Netanyahu og ríkisstjórnina frá 7. október," sagði Eisenkot eftir að kjörstöðum var lokað, að sögn AFP. Í höfuðstöðvum Yashar-flokksins hvatti hann Netanyahu til að "virða vantraustsyfirlýsingu þjóðarinnar." Hann sagði einnig að "með svona mikilli kjörsókn væru frekari kosningar mistök," að sögn The Times of Israel.timesofisrael.com+1

Stjórnarandstöðuleiðtoginn Yair Lapid sagði að "blokk Netanyahu hefði beðið afhroð," samkvæmt France 24. Utanríkisráðherrann Gideon Saar kallaði fagnaðarlæti stjórnarandstöðunnar "ótímabær." Rás 14, sem styður Netanyahu, spáði því að blokk hans myndi vinna 60 sæti, sem er mun sterkari niðurstaða en aðrar stöðvar sýndu.france24.com+1

Spárnar benda til þess að stjórnarsamstarf Netanyahu hafi farið úr 68 sætum í fráfarandi þingi í um 50, að sögn CNN. Samt sem áður væri einfaldasta leiðin til stjórnarmyndunar að Eisenkot myndaði bandalag með arabískum flokkum. Það gæti reynst pólitískt erfitt og fælt frá aðra stjórnarandstöðuflokka, benti Associated Press á. Yohanan Plesner, forseti Israel Democracy Institute, sagði að Eisenkot gæti reynt að mynda minnihlutastjórn ef lokaniðurstöður samræmast útgönguspám, að sögn France 24.france24.com+2

Hvað gerist næst

Gert er ráð fyrir að opinberar niðurstöður verði staðfestar 4. nóvember, samkvæmt Jewish Telegraphic Agency. Eftir það mun forsetinn Isaac Herzog ráðfæra sig við leiðtoga flokkanna og velja þann frambjóðanda sem hann telur eiga bestu möguleika á að mynda ríkisstjórn. Sá aðili þarf ekki að leiða stærsta flokkinn. Frambjóðandinn fær 28 daga til að mynda stjórn og Herzog getur framlengt þann tíma um 14 daga, útskýrði Al Jazeera. Ef allar tilraunir mistakast verður Knesset leyst upp og nýjar kosningar haldnar innan 90 daga. Netanyahu myndi gegna hlutverki forsætisráðherra starfsstjórnar á meðan.jta.org+1

Netanyahu, 77 ára, hefur verið forsætisráðherra í tæplega 19 af síðustu 30 árum. Hann barðist í kosningunum með stuðningi Donalds Trump Bandaríkjaforseta á meðan hann stendur frammi fyrir spillingarákærum, sem hann neitar, að sögn France 24.france24.com