Եմենը հայտարարում է, որ Սաուդյան Արաբիայի աջակցությամբ ուժերը հետ են գրավել Մոխան հուսիներից

Եմենի կառավարական ուժերը՝ Սաուդյան Արաբիայի գլխավորած կոալիցիայի մոտ 100 ինքնաթիռների աջակցությամբ, երկուշաբթի օրը լայնածավալ հարձակում են սկսել՝ Իրանի աջակցությունը վայելող հուսիներից Եմենի Կարմիր ծովի ափը հետ գրավելու համար։ Պաշտոնյաները հայտնում են, որ իրենց զորքերը խմբավորմանը դուրս են մղել ափամերձ տարածքի մեծ մասից, որը նրանք գրավել էին անցյալ ամիս Բաբ ալ Մանդեբի նեղուցի շրջակայքում՝ հյուսիսում հասնելով մինչև Մոխա նավահանգստային քաղաք։ Հուսիներն այդ պնդումներն անհիմն են անվանել։ Reuters-ը հայտնել է, որ չի կարող անկախ կերպով հաստատել, թե որքան տարածք է գրավել կառավարությունը, իսկ Al Jazeera-ն նույնը հայտնել է մարտադաշտից ստացված հաղորդումների վերաբերյալ։aljazeera+1

Նեղուցն այժմ սովորականից ավելի մեծ նշանակություն ունի։ Իրանը Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի հետ պատերազմի ընթացքում փակել է Հորմուզի նեղուցը, և Սաուդյան Արաբիան իր նավթի արտահանումը փոխարենը ուղարկում է Կարմիր ծովով։ ԱՄՆ էներգետիկ տեղեկատվության վարչության տվյալներով՝ 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում օրական մոտ 8.1 միլիոն բարել նավթ է անցել Բաբ ալ Մանդեբով։reuters+2

"Եմենի արշալույսը"

Նախագահական ղեկավար խորհրդի ղեկավար Ռաշադ ալ Ալիմին կիրակի օրը հայտարարեց արշավի մասին։ Նա երդվել է պայքարել "մինչև երկիրը ազատագրվի ահաբեկչական աշխարհազորի ճիրաններից"։ Ռազմական խոսնակ գնդապետ Մաջեդ ալ Նուզայլին հայտնել է, որ "Հսկաների բրիգադները" և "Ազգի վահան" ուժերը "արդյունավետ վերահսկողություն" են հաստատել նեղուցի նկատմամբ։ Նա ասել է, որ նրանք նաև գրավել են Դհուբաբի օդանավակայանը և կտրել Դհուբաբի և Մոխայի միջև եղած ճանապարհը։ Նուզայլիի խոսքով՝ հարյուրավոր հուսի զինյալներ շրջափակման մեջ են հայտնվել, իսկ ոմանք փախել են նավակներով։thenationalnews+1

Օրվա վերջում Պաշտպանության նախարարությունը հայտարարեց, որ Մոխան ընկել է։ Կառավարական աղբյուրները Reuters-ին հայտնել են, որ հուսի զինյալները նահանջում են դեպի լեռնային շրջաններ։ Տեղեկատվության նախարար Մոամար ալ Էրյանին ասել է, որ կառավարական ուժերը վերահսկում են նեղուցը, թեև մարտերը դեռ շարունակվում են։ Կառավարությունը նաև հայտարարել է "ռազմավարական հարձակման" մասին մայրաքաղաք Սանայի դեմ, որը հուսիները պահում են 2014 թվականից։reuters+2

Կոալիցիայի խոսնակ գեներալ-մայոր Թուրքի ալ Մալիկին հայտնել է, որ կոալիցիայի ինքնաթիռները ոչնչացրել են 324 "բարձր արժեք ունեցող" թիրախներ։ Տարածաշրջանային մի պաշտոնյա և ԱՄՆ պաշտոնյա Associated Press-ին հայտնել են, որ Միացյալ Նահանգներն աջակցում է արշավին հետախուզական տվյալների փոխանակմամբ, թիրախների նույնականացմամբ և պլանավորմամբ։ Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն ասել է, որ սաուդցիները "իրենց պաշտպանելու իրավունք ունեն"։bbc+1

Հուսիների հերքումները և հակընդդեմ պնդումները

Հուսիների կողմից ղեկավարվող լրատվամիջոցները հաղորդված ձեռքբերումները "հորինված" են անվանել։ Հուսիների խոսնակ Մոհամմեդ Աբդուլ Սալամը Սաուդյան Արաբիային մեղադրել է "տասնյակ կոտորածներ" իրականացնելու մեջ։ Խմբավորումը հայտարարում է, որ հարվածել է Էր-Ռիադում և Խուրայսում գտնվող Saudi Aramco օբյեկտներին։ BBC Verify-ը հայտնել է, որ արբանյակային պատկերները ցույց են տվել երկու վայրերից բարձրացող ծուխը։ Հուսիները նաև զգուշացրել են ավիաընկերություններին, որ Սաուդյան Արաբիայի օդային տարածքն անվտանգ չէ։bbc+1

Թաիզի մոտ կառավարական ռազմական աղբյուրները Reuters-ին հայտնել են, որ հուսիների առաջխաղացումը հանգեցրել է քաղաքի շրջափակմանը։ Հուսիները պնդում են, որ հասել են Ալիմիի տանը՝ ալ Մավասիտ շրջանում։al-monitor

Ընդլայնվող պատերազմ

2022 թվականի զինադադարը սկսեց խախտվել հուլիսին։ Սեպտեմբերին հուսիներն արագ առաջխաղացում ունեցան ափի երկայնքով և գրավեցին Մոխան, Դհուբաբը և Փերիմ կղզին։ Օգոստոսի 6-ից ի վեր, կառավարության առողջապահության նախարարության տվյալներով, առնվազն 959 մարդ է զոհվել։ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ 197,000 մարդ տեղահանվել է։bbc

Նույնիսկ եթե կառավարությունը պահի ափը, Reuters-ը նշում է, որ հուսիները դեռ կարող են հարձակվել նավերի վրա՝ ափի ավելի հեռու հատվածներից կամ երկրի խորքից արձակված անօդաչու թռչող սարքերով։al-monitor