გაეროს მისიის განცხადებით, ირანში აშშ-ის ავიაიერიშები სამხედრო დანაშაულია

გაეროს ფაქტების დამდგენი მისიის განცხადებით, არსებობს "დასაბუთებული საფუძველი" იმისა, რომ შეერთებული შტატები პასუხისმგებელია თებერვალში ირანში სკოლასა და სპორტულ ობიექტზე განხორციელებულ ორ სამხედრო დარტყმაზე, რაც სამხედრო დანაშაულს წარმოადგენს. აღნიშნული ინფორმაცია ჟენევაში, გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოსთვის წარდგენილ ანგარიშშია მოცემული.reuters+1

ირანის საკითხებზე მომუშავე დამოუკიდებელი საერთაშორისო ფაქტების დამდგენი მისიის ანგარიშში ასევე ნათქვამია, რომ ირანის ხელისუფლებამ 2025 წლის დეკემბრის ბოლოს დაწყებული ანტისამთავრობო საპროტესტო აქციების ჩახშობისას კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩაიდინა დანაშაულები.rte+1

დარტყმები

მისიამ დაადგინა, რომ აშშ-ის ძალები პასუხისმგებელნი არიან 2026 წლის 28 თებერვალს ქალაქ მინაბში, შაჯარე ტაიებეს დაწყებით სკოლაზე განხორციელებულ თავდასხმაზე, რასაც ირანელი ოფიციალური პირების ცნობით, 150-ზე მეტი ადამიანი, მათ შორის 120-მდე მოსწავლე ემსხვერპლა. ანგარიშის მიხედვით, აშშ დაეყრდნო დაზვერვის მონაცემებს, რომლის თანახმად ობიექტზე ირანელი მაღალჩინოსანი სამხედრო მეთაური იმყოფებოდა, თუმცა დარტყმამდე ინფორმაცია სათანადოდ არ გადაამოწმა.reuters+1

გამომძიებლების თქმით, ეს შეცდომა დაუდევრობაზე მეტია. "აშშ-მა დარტყმა მიმართა სკოლის შენობაზე მაშინ, როდესაც იცოდა სამოქალაქო ობიექტის დაზიანების არსებითი რისკის შესახებ და უგუნურად მოიქცა იმის გათვალისწინებით, რომ ეს შესაძლოა მომხდარიყო", – ნათქვამია ანგარიშში. მისიამ ვერ იპოვა მტკიცებულება იმისა, რომ სკოლა სამხედრო მიზნებისთვის გამოიყენებოდა.rte+1

მისიამ მსგავსი დასკვნა გამოიტანა ლამერდში მდებარე სპორტულ ცენტრზე განხორციელებულ დარტყმასთან დაკავშირებითაც, რასაც 22 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა და დაშავდა, ასევე დაზიანდა მიმდებარე საცხოვრებელი კორპუსები. აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ მარტში განაცხადა, რომ აშშ-ის ძალებს იმ დღეს ლამერდში დარტყმები არ განუხორციელებიათ. ივნისში პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ "არავის" განზრახ არ დაუბომბავს გოგონათა სკოლა, რისთვისაც მან ინციდენტის შესახებ აშშ-ის სამხედრო გამოძიებაზე მიუთითა.jpost+2

ჟენევაში ირანისა და აშშ-ის მუდმივმა წარმომადგენლობებმა Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 5.12% კომენტარის მოთხოვნაზე დაუყოვნებლივ არ უპასუხეს.reuters

კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები ირანში

ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ ირანის ხელისუფლებამ 2025 წლის დეკემბრის ბოლოს დაწყებული საპროტესტო აქციების დროს "ფართომასშტაბიანი და სისტემური თავდასხმა განახორციელა მშვიდობიან მოსახლეობაზე", რაც მოიცავდა უკანონო მკვლელობებს, წამებას, თვითნებურ დაკავებებს, იძულებით გაუჩინარებებს და გამოხატვის თავისუფლების მკაცრ შეზღუდვებს. გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისმა ამ კვირის დასაწყისში განაცხადა, რომ ირანელი მშვიდობიანი მოქალაქეები "აღმოჩნდნენ საკუთარი მთავრობის მიერ ჩადენილ ადამიანის უფლებათა უხეშ დარღვევებსა და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულებს, ასევე აშშ-სა და ისრაელთან ქვეყნის სასიკვდილო კონფლიქტს შორის".ohchr+2

ფართო მასშტაბის შედეგები

ანგარიში მაშინ გამოქვეყნდა, როდესაც კონფლიქტი, რომელიც 2026 წლის 28 თებერვალს დაიწყო, კვლავ მძიმე ტვირთად აწვება ირანელ მშვიდობიან მოსახლეობას. Human Rights Watch News Corp ↘ 2.07%-მა მარტში, ინციდენტის შემდეგ, სკოლაზე თავდასხმის სამხედრო დანაშაულად გამოძიებისკენ მოუწოდა, ხოლო აპრილში 100-ზე მეტმა საერთაშორისო სამართლის ექსპერტმა ხელი მოაწერა ღია წერილს, სადაც გააფრთხილეს, რომ ირანზე აშშ-ის დარტყმები საერთაშორისო სამართალს არღვევს. AP-მ ხუთშაბათს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მისიის მიერ შესწავლილი დარტყმების შედეგად სულ მცირე 178 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა.apnews+2