WTO-ს ხელმძღვანელი აფრთხილებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის ვაჭრობის ბუმი ტარიფებით მიყენებულ ზიანს ნიღბავს

მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის 2026 წლის ანგარიშში, რომელიც სამშაბათს, 15 სექტემბერს გამოქვეყნდა, აღწერილია გლობალური სავაჭრო პოლიტიკის ყველაზე სერიოზული და ხანგრძლივი შეფერხებები მას შემდეგ, რაც დაახლოებით 80 წლის წინ მრავალმხრივი სისტემა შეიქმნა. ანგარიში აფრთხილებს, რომ მრავალმხრივი თანამშრომლობის მიტოვებამ შესაძლოა გლობალური ექსპორტი მეოთხედზე მეტით შეამციროს და ტრილიონობით დოლარის ეკონომიკური ზარალი გამოიწვიოს, ამასთან მოუწოდებს წევრებს, რეფორმები გაატარონ და არ უარყონ წესებზე დაფუძნებული სავაჭრო სისტემა.gtreview+1

გლობალური ვაჭრობის სამი სცენარი

WTO-მ 2050 წლამდე ვაჭრობის სამი შესაძლო მომავალი მოდელი შეიმუშავა. "თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებების სამყაროში", სადაც ორმხრივი და რეგიონული გარიგებები ანაცვლებს მრავალმხრივ თანამშრომლობას, გლობალური ექსპორტი შესაძლოა 26.9%-ით, ხოლო მშპ 6.9%-ით შემცირდეს. "გეოპოლიტიკურად ფრაგმენტირებული სამყარო", რომელიც გეოპოლიტიკური ბლოკების გარშემოა ორგანიზებული, ექსპორტს 18.6%-ით, ხოლო მშპ-ს 5.1%-ით შეამცირებს. ამის საპირისპიროდ, გაძლიერებულ მრავალმხრივ ჩარჩოს, რომელიც მოიცავს ბაზრის გახსნის ფართო ვალდებულებებს, ციფრული ვაჭრობის წესებს და WTO-ს გაფართოებულ წევრობას, შეუძლია გლობალური მშპ 2.9%-ით, ხოლო ექსპორტი 17.9%-ით გაზარდოს, სადაც ნაკლებად განვითარებული ქვეყნები მშპ-ს ზრდის 7.7%-მდე მიიღებენ.streamlinefeed+1

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ გლობალური სასაქონლო ვაჭრობის დაახლოებით 72% კვლავ მოქმედებს ყველაზე მეტი ხელშეწყობის რეჟიმის (MFN) ტარიფებით, რაც ხელმისაწვდომია WTO-ს ყველა 166 წევრისთვის. ეს არის სამართლებრივი ბაზისი, რომელიც ორგანიზაციის თქმით, ხელს უშლის შეფერხებების კოლაფსში გადაზრდას.gtreview+1

ხელოვნური ინტელექტის ბუმი უფრო ღრმა ზიანს ნიღბავს

WTO-ს გენერალურმა დირექტორმა ნგოზი ოკონჯო-ივერალამ ამ კვირაში გააფრთხილა, რომ ხელოვნური ინტელექტის (AI) დაკავშირებული საქონლით ვაჭრობის ზრდა ნიღბავს ტარიფებითა და სხვა შეფერხებებით მიყენებულ ზიანს. Financial Times News Corp ↘ 0.03%-ის მიერ ციტირებული WTO-ს მონაცემების თანახმად, AI-სთან დაკავშირებული საქონლით ვაჭრობა 2026 წლის პირველ კვარტალში წლიურად 42%-ით გაიზარდა, მაშინ როცა არასაი-საქონლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი 7%-ია და მსოფლიო სასაქონლო ვაჭრობის თითქმის 19%-ს შეადგენს. ოკონჯო-ივერალამ გააფრთხილა, რომ თუ AI-ს ინვესტიციების ზრდა ბუშტი აღმოჩნდება, ვაჭრობის ზრდა, რომელსაც ის იწვევს, ვერ გაგრძელდება.streamlinefeed

ანგარიშში ასევე ნავარაუდევია, რომ AI-ს შეუძლია გლობალური ვაჭრობა 2040 წლისთვის 40%-ით გაზარდოს, თუ მოგება გავრცელდება აზიური საწარმოო ჯაჭვებისა და ჩრდილოეთ ამერიკის კაპიტალის ბაზრების მიღმა.streamlinefeed

რეფორმების მოწოდებები ჟენევის ფორუმზე

ჟენევაში გამართულ WTO-ს საჯარო ფორუმზე ექსპერტებმა და ოფიციალურმა პირებმა კოორდინაციისკენ მოუწოდეს. ცინხუას უნივერსიტეტის მიერ ორგანიზებულ სემინარში მონაწილეობდნენ WTO-ს წევრი მთავრობების, აკადემიური წრეებისა და კერძო სექტორის წარმომადგენლები. მომხსენებლებმა მოუწოდეს, რომ სამრეწველო პოლიტიკა შეესაბამებოდეს WTO-ს წესებს და შეფასდეს პროდუქტიულობისა და მომხმარებელთა კეთილდღეობის მიხედვით და არა მხოლოდ ექსპორტის მოცულობით. ბრაზილიის საგარეო ვაჭრობის მდივანმა ტატიანა პრაზერესმა განაცხადა, რომ მის ქვეყანას არ სურს მხარეების არჩევა დიდ ძალებს შორის და მოუწოდა "ფუნქციური ორგანიზაციისკენ, რომელიც ასრულებს თავის განვითარების დაპირებებს" და არა ისეთის, რომელიც მხოლოდ სტაბილიზაციას უკეთებს გეოპოლიტიკურ ბალანსს დიდ მოთამაშეებს შორის.chinadaily+1

"გლობალური სავაჭრო ლანდშაფტი მნიშვნელოვნად შეიცვალა, მაგრამ სისტემის დამფუძნებელი ლოგიკა, რომ ყველა ეკონომიკა უკეთეს მდგომარეობაშია თანამშრომლობით, ვიდრე ცალმხრივი მოქმედებით, დღესაც ისეთივე აქტუალურია, როგორც არასდროს", – განაცხადა ოკონჯო-ივერალამ.gtreview