DTÖ raporu: Reform çıkmazında ticaret anlaşmazlıkları arttı

Dünya Ticaret Örgütü Çarşamba günü 2026 Yıllık Raporunu yayınlayarak, ticaret anlaşmazlıklarındaki artışı ve çok taraflı ticaret sisteminin karşı karşıya olduğu kalıcı yapısal zorlukları belgeledi. DTÖ üyeleri 2025 yılında 13 yeni anlaşmazlık başlatırken, bu sayı bir önceki yıl 10'du; örgütün işlevsiz temyiz süreci ise çözümsüz kalmaya devam ediyor.mlex

Gerilimler Arasında Ticari Dayanıklılık

Genel Direktör Ngozi Okonjo-Iweala, açılış mesajında küresel ticaret sisteminin "80 yıl önceki kuruluşundan bu yana görülmemiş ölçekte" zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirterek, hızlı teknolojik değişimlere ve artan jeopolitik gerilimlere dikkat çekti. Bu engellere rağmen, küresel ticaret 2025 yılında dayanıklılık gösterdi: dünya mal ticareti hacim bazında yüzde 4,6 büyürken, hizmet ticareti yüzde 5,3 oranında genişledi. Küresel mal ticaretinin yaklaşık yüzde 72'si, DTÖ üyelerinin taahhüt ettiği en çok kayrılan ülke (MFN) tarife şartları altında akmaya devam ediyor.indexbox+2

Okonjo-Iweala, Hürmüz Boğazı krizine verilen tepkiye vurgu yaparak, ülkelerin ticareti kısıtlayıcı önlemlerden ziyade ticareti kolaylaştırıcı önlemler aldığını belirtti ve bunun diğer yakın tarihli krizlere verilen ilk tepkilerle bir tezat oluşturduğunu ifade etti.indexbox

Anlaşmazlıkların Çözümü ve Temyiz Organı Çıkmazı

Yeni anlaşmazlıklardaki artış, DTÖ'nün merkezindeki bir paradoksu vurguluyor: üyeler, temyiz işlevi 2020'den beri felç olan bir sistem üzerinden şikayette bulunmaya devam ediyor. Temyiz Organı'nın son üyesinin görev süresi dolduğunda üyeler yenileri üzerinde anlaşmaya varamamıştı. MLex'e göre rapor, fikir birliğine dayalı karar alma sürecini, en çok kayrılan ülke ilkesinin aşınmasını, ulusal güvenlik istisnalarına artan başvuruları ve çözülmemiş kalkınma sorularını temel reform zorlukları olarak tanımlıyor.mlex

Kamerun Bakanlar Konferansı Sonrası Reform Duraklaması

Rapor, Mart 2026'da Kamerun'da düzenlenen ve bakanların reform konusunda bir çalışma planı benimseyemediği 14. Bakanlar Konferansı'nı kapsıyor. Bu sonuç, üyeler anlaşmazlık çözme ve izleme işlevlerine güvenirken, örgütün yapısal zayıflıklarını nasıl ele alacağına dair soruları açık bıraktı.indexbox+1

DTÖ'nün bütçesini, personelini ve faaliyet alanlarını detaylandıran raporun tamamı örgütün web sitesinde mevcuttur. Fransızca ve İspanyolca baskıların Kasım ayında yayınlanması planlanıyor.wto+1