Եվրագոտում գնաճը հասել է 3.3 տոկոսի՝ Իրանի պատերազմի հետևանքով էներգակիրների թանկացման ֆոնին

Եվրոպական գազի շուկայում գները երեքշաբթի օրը կտրուկ աճել են, քանի որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև պատերազմը շարունակում է խոչընդոտել Կատարից հեղուկացված բնական գազի մատակարարումները Հորմուզի նեղուցով, ինչը մտավախություն է առաջացնում մայրցամաքի էներգասպառողների համար ծանր ձմռան վերաբերյալ:

Հոլանդական TTF ֆյուչերսները, որոնք տարածաշրջանի գազի հիմնական ցուցանիշն են, գերազանցել են 70 եվրոն մեկ մեգավատ-ժամի դիմաց՝ շարունակելով աճի միտումը, որը տարեսկզբից ի վեր գները կրկնապատկել է: Այս թանկացումը համընկել է նոր տվյալների հետ, ըստ որոնց՝ եվրագոտում գնաճը օգոստոսին հասել է 3.3 տոկոսի՝ հուլիսի 2.9 տոկոսի դիմաց, ինչը գրեթե ամբողջությամբ պայմանավորված է էներգակիրների գներով, որոնք, ըստ Eurostat Euronext N.V.-ի, տարեկան կտրվածքով աճել են 14.3 տոկոսով:euronews+2

Կատարի մատակարարումների խորացող ճգնաժամը

Ինչպես անցյալ շաբաթ հայտնել էր Reuters-ը, QatarEnergy-ն երկարաձգել է ֆորսմաժորային իրավիճակը հեղուկացված գազի մատակարարումների համար մինչև նոյեմբերի սկիզբ՝ իտալական Edison ընկերությանը տեղեկացնելով, որ սեպտեմբերի վերջից նոյեմբերի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում նախատեսված ևս հինգ բեռնանավ չի ժամանի: Ֆորսմաժորային այս ռեժիմի ներքո, որն առաջին անգամ հայտարարվել էր մարտին՝ Կատարի Ռաս Լաֆան օբյեկտի վրա իրանական հարձակումներից հետո, միայն Edison-ի համար չեղարկվել է 29 բեռնանավ, որոնք պարունակում էին մոտ 3.8 միլիարդ խորանարդ մետր բնական գազ:prothomalo+1

Խափանումների մասշտաբը ակնհայտ է: Prothom Alo-ի կողմից վկայակոչված ICIS-ի տվյալներով՝ հակամարտության առաջին վեց ամիսների ընթացքում Կատարն արտահանել է ընդամենը 18 բեռնանավ հեղուկացված գազ՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 509-ի դիմաց, ինչը երկրին արժեցել է մոտ 24 միլիարդ դոլարի եկամտի կորուստ: Կոլումբիայի համալսարանի Գլոբալ էներգետիկ քաղաքականության կենտրոնից Անն-Սոֆի Կորբոն նշել է, որ QatarEnergy-ն չի կարողանում երաշխիքներ տալ, թե երբ կվերականգնվի արտահանումը:prothomalo

Ձմեռային պաշարների պակասը մեծանում է

Investing.com-ի կողմից վկայակոչված Gas Infrastructure Europe-ի տվյալներով՝ օգոստոսի վերջի դրությամբ ԵՄ գազի պաշարները կազմել են մոտ 63 տոկոս, ինչը կասկածի տակ է դնում մինչև նոյեմբեր 75 տոկոսի ճկուն թիրախին հասնելու հնարավորությունը: Կոլումբիայի համալսարանի հետազոտությունը, որը հրապարակվել էր այս տարվա սկզբին, ցույց է տվել, որ Եվրոպան 2026 թվականի ներարկման սեզոն է մտել 2018 թվականից ի վեր ամենացածր պաշարներով:investing+1

Կորբոյի խոսքով՝ առավել խոցելի երկրների թվում են Պակիստանը, Բանգլադեշը և Հնդկաստանը, որոնք մեծապես կախված են Կատարի հեղուկացված գազից և չունեն դիվերսիֆիկացված երկարաժամկետ պայմանագրեր: Թեև ԱՄՆ-ից, Կանադայից, Նիգերիայից և Մալայզիայից հեղուկացված գազի արտահանումն աճել է, դրանք ամբողջությամբ չեն փոխհատուցել շուկայից Կատարի բացակայությունը:prothomalo

ԵԿԲ-ն ճնշման տակ

ԵԿԲ-ի քաղաքականություն մշակող Օլի Ռենը երեքշաբթի օրը Financial Times-ին տված հարցազրույցում նախազգուշացրել է, որ կենտրոնական բանկը պետք է պատրաստ լինի Մերձավոր Արևելքում «հյուծող հակամարտության» երկարաձգմանը: «Մենք չպետք է ինքնագոհ լինենք այս գնաճային ճնշումների առջև», — ասել է Ռենը՝ վկայակոչելով Հորմուզի նեղուցի գրեթե լիակատար փակման հետևանքով աճած էներգակիրների գները: Շուկաները լայնորեն ակնկալում են, որ ԵԿԲ-ն սեպտեմբերի 10-ի նիստում կբարձրացնի տոկոսադրույքները քառորդ տոկոսով:live.euronext+2

Oxford Economics-ի ավագ տնտեսագետ Լեո Բարինկուն նշել է, որ գնաճը պետք է մնա «թիրախային ցուցանիշից զգալիորեն բարձր մինչև հաջորդ տարի, քանի որ գազի և սննդամթերքի ավելի բարձր գները լրացուցիչ վերընթաց ճնշում են գործադրում ինդեքսի վրա»:euronews